اقتصاد دانایی محور

میتوانید تحلیل یا نظرات و انتقادات خود را برایم ایمیل فرمایید

 alemohammad_ali@hotmail.com

alemohammad_ali@hotmail.com

تشکر

آنچه این روزها همه­ی مردم ایران را نگران کرده ظاهر بی تصمیم و بی واکنش قوه مجریه است. دولت نه تنها باید واکنش مناسب داشته باشد بلکه درست­تر آن است که پیش از جدی شدن هر اتفاقی کنشگرانه رفتار کند.

به عنوان یک دانش­آموخته­ی اقتصاد آن­چه را که به ذهنم می­رسد می­نویسم، ناگفته پیداست این نوشته بیش از آنکه یک تحلیل کارشناسانه­ی تراز اول علمی باشد، پیشنهادهایی دلسوزانه و قابل تامل است که شاید، تکرار می­کنم شاید راهک نجاتی از میان آن یافت شود.

 1.  شیوه­ی پرداخت یارانه­ها را تغییر دهید

اکنون مجال نقد وجوه مثبت یا منفی اجرای طرح هدفنمندکردن یارانه­ها نیست. آنچه مدنظر دارم نمایاندن شیوه­ی دیگری برای حمایت از خانوار در برابر افزایش قیمت ناشی از اجرای این طرح است.  یک محاسبه­ی ساده نشان می­دهد که اگر حجم خانوار ایرانی را حدود 4 نفر تصور کنیم، دولت ماهانه 182 هزار تومان به حساب هر سرپرست خانوار واریز می­کند. حالا فرض کنید سرپرست این خانوار، بیمه شده­ی تامین اجتماعی باشد و از حداقل حقوق مصوب وزارت کار بهره­مند باشد، بابت بیمه­ی او باید ماهانه حدود 120 هزار تومان هزینه شود که حدود 30 هزار تومان آن را خودش و 90 هزار تومان آن به عهده کارفرماست.

پیشنهاد مشخص آن است که دولت به جای واریز نقدی یارانه­ها به حساب خانوارها، آن را به حساب تامین اجتماعی یا به عبارت بهتر وزارت کار و رفاه اجتماعی واریز کند تا همه­ی مردم ایران بطور رایگان از خدمات نسبتا خوب تامین اجتماعی بهره­مند شوند. اولا دولت از بار سنگین تامین نقدینگی واریز یارانه نقدی رها می­شود ثانیا بخش کوچکی از درآمد حقوق بگیران (7%) که قرار بوده سر ماه به حساب تامین اجتماعی واریز شود برای آنها باقی مانده و نقش همان یارانه را بازی خواهد کرد ثالثا بخش تولید یا همان بنگاه­ها که واریز (23%) هزینه بیمه برایشان بسیار سخت بود و حتی عامل ضد اشتغال و استخدام محسوب می­شد می­توانند این کمک غیر نقدی را به عنوان یارانه به بخش تولید تلقی کنند.

 2. نفت را نفروشید

غرب را به جای تهدید به بستن تنگه هرمز با ابزار دیگری تهدید کنید: بستن شیرهای نفت. تهدید به معنای انجام قطعی آن نیست اما خود نفس تهدید سریعا بر قیمت جهانی نفت اثر خواهد گذاشت و تا بستن واقعی شیرهای نفت که ممکن چندماه طول بکشد درآمدهای بزرگی را نصیب کشور خواهد کرد. ضمن آنکه بیش از آنکه ایران از مسیر قطع صادرات کامل نفت آسیب ببیند اقتصاد جهانی آسیب خواهد دید. به یاد داشته باشیم صادرات نیمه نصفه به مشتریان طمع کار و در تحت شرایط تهدیدات تحریم روز به روز قدرت چانه­زنی ما را به عنوان فروشنده کاهش خواهد داد. پس بهتر است با صلابت کامل و قدرتمند، اختیار ثروت­مان را در دستان خودمان بگیریم.

3.  کمیته ملی نجات اقتصاد را تشکیل دهید

وقت آن است که دولت همه­ی متخصصان، فعالان و اساتید اقتصاد را از هر نوع فکر و جناح و ... در قالب یک کمیته ملی فرابخواند. اینان سرمایه­های کشورند که وقت آنست که چون مشاورانی توانمند در خدمت میهن ایران قرار بگیرند. دولت باید خود را موظف بداند خروجی جلسات فشرده و گفتگوهای بی­پروای این متخصصان را سرلوحه برنامه های کوتاه مدت و بلند مدت خود قرار دهد.

4. رانت میان ارز دولتی و ارز غیر رسمی را از میان ببرید

فروش ارز 1200 تومانی در بانک­ها و 2200 تومان در بازار منشا سود بادآورده­ای ایست که قطعا نصیب گروه­ها یا باندهای رانت­خوار که به منابع ارزی دسترسی­های فراقانونی دارند خواهد شد و هیچ عایدی برای اقتصاد ملی نخواهد داشت. وقت آنست که با شجاعت نرخ ارز بانکی را شناور اعلام کنید و تفاوت آن با ارز در بازار حتی قاچاق نباید بیش از 3% باشد.

5.   نرخ سود بانکی را دریابید

در همه­ی اقتصادهای دنیا نرخ سود بانکی ابزاری شناخته شده در زمینه سیاست­های پولی و مالی است. دولت بدون توجه به ایده­آل­ها و شعارهای گذشته باید با بانک مرکزی بر سر افزایش نرخ بهره بانکی به توافق برسد. نقدینگی اضافه سرگردان میان بازار سکه و ارز که حاصلش بورس بازی در شرایط تغییر شدید قیمت است، را جارو کنید.

6. با مردم به صورت مرتب در تماس باشید

نگرانی مردم را برطرف سازید، دولت این روزها باید یک سخنگوی وجیه و بلیغ اقتصادی داشته باشد و روزانه به رسانه­ها و مردم از طریق این سخنگو اطلاع رسانی کند. هیچ چیز بدتر از بی­خبری، آب اقتصاد را برای سواستفاده گران، گل­آلود نخواهد کرد.

۲. دانش اقتصاد چیست؟

۳. تفاوت دانش و فلسفه در چیست؟

۴. فرضیه و تئوری چه تعریفی دارند و چه تفاوتی دارند؟

۵. دانش قلمرو شک است یا ایمان؟

۶. یک کتاب در مورد تاریخ علم معرفی کنید.

۷. یک کتاب در مورد تاریخ اقتصاد معرفی کنید.

۸. یک مجله علمی-پژوهشی در رشته اقتصاد معرفی کنید.

مؤسسهٔ اطلاعات علمی یا ISI در سال ۱۹۶۰ توسط یوجین گارفیلد تأسیس شد. این مؤسسه توسط مؤسسهٔ علمی تامسون در سال ۱۹۹۲ خریداری و به‌عنوان Thomson ISI شناخته شد و اکنون نیز با نام Thomson Scientific شناخته شده است. این مؤسسه بخشی از شرکت Thomson Reuters است. مؤسسهٔ ISI خدمات مربوط به پایگاه‌های دادهٔ فهرست کتاب‌ها و مقالات را ارائه می‌دهد. به‌طور اختصاصی این خدمات نمایه‌سازی نقل‌قول‌ها و تحلیل آنها است که توسط خود گارفیلد پایه‌گذاری شده است. این خدمات شامل نگهداری داده‌های نقل‌قول‌های مقالات هزاران نشریهٔ دانشگاهی است. این خدمات از طریق سرویس پایگاه دادهٔ ISI's Web of Knowledge در دسترس است. این پایگاه داده به پژوهشگر این امکان را می‌دهد که بداند کدام مقاله بیشتر مورد ارجاع قرار گرفته و چه مقالاتی از این مقاله مطلبی را نقل‌قول کرده‌اند.

منبع: ویکی پدیا

1- شرط اساسی در روش مبادله پایاپای کدام است؟ ص 2

2- کالای پولی چیست؟ ص 2

3- چرا کالای پولی نمی توانست برای همیشه پاسخگوی نیاز بشر در مبادلات باشد؟  ص 3

4- مهمترین کالای پولی کدام است؟ چرا؟ ص 3

5- قانون گرشام چه می گوید؟ ص4

6- تفاوت اسکناس با پشتوانه و بدون  پشتوانه چیست؟ ص 5

7- اسکناس با پشتوانه، پول کالایی است یا کالای پولی؟ص 5

8- مهمترین نوع پول که خود قدرت پول آفرینی مجدد دارد کدام است؟ ص6

9- سه دلیل عمده که بانکها ی ابتدایی در دوره های قبل توسعه پیدا نکردند کدام است؟ ص18

10- چرا صرافان و زرگرها تصمیم گرفتند بخشی از طلایی که به آنها سپرده شده بود را وام دهند؟ص20

11- اولین اوراق بهادار چگونه ابداع شد؟ ص 21-20

12- محدویت در صدور حواله یا رسید طلا توسط صرافان چه بود؟ ص 22-21

13- سه مورد اهمیت سپرده مردم نزد بانکها چیست؟ ص 23

14- آیا دارنده اسکناس می تواند به بانک مرکزی مراجعه کرده و پشتوانه آن را در خواست کند؟ ص24

15- تمام سؤالات صفحه 26

16- آیا سپرده های مشتریان پول محسوب می شود؟ ص27

17- یک بانک بازرگانی چگونه از طریق افزایش حساب سپرده مشتریان می تواند وام بدهد؟ص 28

18- بانکها از چه طریقی کسب درآمد می کنند و هزینه اصلی آنها کدام است؟ ص 35

19- نرخ ذخیره قانونی چیست و توسط کدام مرجع تعیین می شود؟ ص 36

20- تغییر سطح عمومی قیمت ها توسط کدام شاخص های اصلی سنجیده میشود؟ص 60- 59

21- در شاخص پاشه وزن اهمیت قیمت­های هر کالا چیست و از کدام سال بدست می اید؟ ص59

22- رابطه مبادله یا نظریه مقداری پول را شرح دهید؟ ص 66

23- اگر فرض کنیم سطح عمومی قیمتها «10» حجم مبادلات 20000 و حجم پول 40000 باشد سرعت گردش پول را بدست آورید؟ ص 67

24- چرا «فیشر» نسبت V  به T  را ثابت فرض میکرد؟ ص 69

25- تفاوت نرخ بهره بازار و نرخ بهره طبیعی چیست؟ ص 73

26- تقاضا برای پول چه اشکالی دارد؟ ص 76

27- انگیزه سوداگری چه رابطه ای با نرخ بهره دارد؟ ص 77

28- انگیزه احتیاطی و انگیزه معاملاتی چه شباهتی با یکدیگر دارند؟ ص 76

29- نرخ بهره تعادلی یک نرخ رسمی است یا یک نرخ ذهنی؟ و مفهوم آن چیست؟ ص78

30- اگر نرخ بهره بانکها بیشتر از نرخ بازده سرمایه گذاری باشد برای سرمایه گذاری چه اتفاقی خواهد افتاد؟ ص85

31- برای کشوری مثل ایران که با کمبود سرمایه و همچنین کمبود نقدینگی مواجه است چه پیشنهادی می کنید؟

الف) افزایش حجم پول از طریق چاپ اسکناس

ب) تشویق سرمایه داران خارجی به سرمایه گذاری در داخل ایران

ج) اعطای مجوزبه بانکهای خارجی برای تأسیس شعب در داخل ایران

د) اعطای اعتبارات دولتی به بخش های غیر دولتی

س: تعریف دانش اقتصاد چیست؟   

• دانش تخصیص بهینه منابع محدود به نیازهای نامحدود بر اساس اولویت­های مورد نظر

س: تعریف مطلوبیت چیست؟

• میزان رضایت مصرف کننده از تأمین نیازها از طریق مصرف کالاها یا خدمات

 س: اصل کمیابی چه می­گوید؟

• هرچه کالا یا خدماتی کمیاب­تر باشد ارزش آن بالاتر است و هرچه کالا یا خدماتی پریاب­تر باشد ارزش آن پایین­تر است. منظور از ارزش در اینجا ارزش ذاتی کالا نیست بلکه منظور ارزش معاملاتی یا بازاری آن است.

س: چرا دستمزد نیروی کار در کشورهای پیشرفته گران است درحالی­که در کشور خودمان ارزان است؟

• مطابق اصل کمیابی می­توان پرسش بالا را پاسخ داد. در کشورهایی مثل ایران افزونی نیروی کار به سرمایه وجود دارد بنابراین تعدادی از نیروی کار عرضه شده بیکار می­مانند و یعنی به نسبت تقاضای بنگاه­ها برای نیروی کار عرضه نیروی کار بیشتر است بنابراین دستمزد نیروی کار بالا نیست. همین مورد به صورت معکوس برای سرمایه در کشورهای پیشرفته صادق است.

س: از منظر اقتصادی تعریف بنگاه و خانوار چیست؟

• بنگاه کوچکترین واحد تولیدکننده و خانوار کوچک­ترین واحد مصرف­کننده است.

س: چه عواملی بر تقاضای یک کالا اثر می­گذارد؟

• 1. قیمت کالا  2. درآمد خانوار  3. قیمت سایر کالاها 4. انتظارات وسلایق مصرف کننده

س: قیمت چه تأثیری بر تقاضا می گذارد؟ (قانون تقاضا)

• قانون تقاضا می­گوید: با افزایش قیمت، تقاضای کالا کاهش می­یایذ و برعکس اگر قیمت کالا کاهش یابد تقاضا افزایش پیدا می­کند. 

س: درآمد چه تأثیری بر تقاضا می گذارد؟

• به طور کلی با افزایش درآمد، تقاضای کالا افزایش می­یابد و برعکس اگردرآمد کاهش یابد تقاضا کاهش پیدا می­کند.

س: انواع روابط میان کالاها چگونه است؟

• مکمل: درصورتیکه دو کالا همزمان باید مصرف شوند (مانند قند و چای یا بنزین و اتومبیل)    
• جانشین: درصورتیکه دو کالا بجای یکدیگر مصرف شوند (مانند قند و شکر یا  نان و برنج)
• مستقل: مصرف دو کالا با یکدیگر ارتباطی ندارد.

س: شیب تقاضا چه تعریفی دارد؟

• نسبت تغییرات مقدار تقاضا(متغیر وابسته) به تغییرات قیمت(متغیر مستقل) را شیب منحنی تقاضا می­گویند.

س: چگونه تابع تقاضا را به صورت ریاضی بیان می­کنند؟ 

 D: QX=f(PX,I.PY1,PY2,…,PY3,E)

• که درآن Q_X مقدار تقاضا، f تابع، P_X قیمت کالای مورد تقاضا، I درآمد، P_i قیمت سایر کالاها، و E انتظارات و سلایق است.

س: شیب تقاضا چرا منفی است؟

• تغییرات مقدار تقاضا و تغییرات قیمت مختلف­العلامه هستند، بنابراین این نسبت که همان شیب تقاضا است همواره منفی خواهد بود.

 س: بیشترین مقدار تقاضا چه زمانی اتفاق می­افتد؟

• بیشترین مصرف زمانی اتفاق می افتد که کالا رایگان باشد. 

اگر تابع تقاضا برای کالائی به صورت Q=2000-25P باشد به سؤال های زیر پاسخ دهید: الف) مصرف کننده در چه قیمتی و چه مقداری بیشترین تقاضا را خواهد داشت؟ ب) عرض از مبدأ وشیب را برای این تابع تعیین کنید؟ ج) در چه قیمتی تقاضا 0 خواهد شد؟

تعریف دانش اقتصاد

تخصیص بهینه منابع محدود برای تامین نیازهای نامحدود بر اساس اولویتهای مورد نظر.

هدف اگر بر اساس نیاز نباشد یک خواسته است. نیاز محدودتر از خواسته هاست.

3 اصل مهم در تعریف اقتصاد

1- اصل کمیابی : scarcity principle

2- اصل اهداف :  targets principle   

3- اصل تخصیص منابع :  Resource Allocation principle

اصل کمیابی : منابع یا نهاده هایی که می توانند در یک زمان معین یا یک مکان معین در دسترس افراد قرار بگیرند، تا برای برطرف کردن خواسته ها و نیاز ها استفاده شوند  محدود هستند. دلیل قیمت گذاری بر منابع همین اصل است. هرچه یک منبع کمیاب تر باشد قیمت اش بیشتر است.

اصل اهداف: بر اساس این اصل مصرف کنندگان و افراد انطباق خودشان را بر اساس تابع هدف Objective Function صورت می دهند و مشخص می کنند که منابع محدود شان به چه صورتی بین نیاز ها و خواسته های نا محدود توزیع شود.

اصل تخصیص منابع : بر اساس این اصل تنها زمانی مسئله ماهیت اقتصادی می یابد که راه های مختلفی برای مصرف یک منبع وجود داشته اشد و اقتصاد مناسب ترین آن را پیدا می کند.

ذوالفقاری تمرین ۱ آخر فصل دوم

عرب و محقق تمرین ۲ آخر فصل دوم

پیوندی و کرک آبادی تمرین ۳ آخر فصل دوم

محمدتقیان و صفایی تمرین ۴ آخر فصل دوم

رضایی تمرین ۶ آخر فصل دوم

پاسخ پرسشهای ذیل را حداکثر تا ساعت ۹ صبح روز شنبه ۸/۸/۸۹ به همین وبلاگ ارسال فرمایید:

۱. چرا در تعریف رایج، پول شامل اسکناس و مسکوک در دست اشخاص و سپرده های دیداری اشخاص است؟

۲. چنانچه مردم تصمیم بگیرند ۱۰۰ واحد از سپرده دیداری خود را از بانک برداشت کنند، تقاضای پول چه تغییری می کند؟

۳. چنانچه ۳ سال تا سررسید یک برگه اوراق قرضه دارای قیمت اسمی ۵۰۰۰۰ و درآمد سالانه ۱۰۰۰۰ باقی باشد و در حال حاضر نرخ بهره بازار ۱۵ درصد باشد، قیمت اوراق قرضه مذکور در بازار چه عددی است؟

1.     قانون بازده نزولی نهایی چیست؟  نام دیگر این قانون چیست؟                                               

 قانون بازده­ی نزولی پایه و اساس اقتصاد تولید می­باشد. طبق قانون بازده­ی نزولی نهایی به تدریج که واحدهایی از یک نهاده­ی متغیر به یک یا چند نهاده­ی ثابت اضافه می­شوند، پس از یک نقطه در روند تولید، هر واحد اضافه­شده از نهاده­ی متغیر، به تدریج محصول کم و کمتری تولید می­کند. به تدریج که واحدهایی از نهاده­ی متغیر به واحدهایی از نهاده­های ثابت افزوده می­شود، نسبت بین نهاده­های متغیر و ثابت تغییر می­کند. از این قانون گاهی به عنوان قانون نسبت­های متغیر نیز یاد شده­است.